Extra Vitamine D, Ja of Nee?

Vitamine D is op dit moment volop in het nieuws in verband met de mogelijk beschermende werking bij het doormaken van een infectie met Corona (Covid-19). Vooral mensen met een lage vitamine D spiegel in het bloed zouden een hogere kans hebben op complicaties en overlijden. Een voldoende hoog vitamine D gehalte in het lichaam is cruciaal voor de algehele gezondheid, dat is wel duidelijk. Veel mensen hebben lage bloedspiegels vitamine D, vooral in de winter of als ze binnenshuis zijn ‘opgesloten’, zichzelf isoleren (bv tijdens een Corona-lockdown). Maar om nu te adviseren dat iedereen volop een hoge dosis vitamine D supplement moet gaan slikken, onder het mom van baat het niet, dan schaadt het niet, dat gaat wat te ver.

Kortom: ‘Hoewel er enig bewijs is dat een lage vitamine D-status in verband wordt gebracht met acute luchtweginfecties, is er momenteel onvoldoende bewijs voor vitamine D als behandeling voor COVID-19 en moet overdreven suppletie worden vermeden omdat het schadelijk kan zijn’. Dit zeggen Britse wetenschappers als reactie op het recente nieuws.

Gezondheidsraad

De Gezondheidsraad adviseert al jaren vitamine D aanvulling voor sommige groepen mensen. Toch kiezen veel mensen, met name ouderen, hier niet voor. Redenen die men hiervoor geeft zijn: ‘Ik ben gezond en heb geen klachten’, ‘slik al genoeg pillen’, ‘wist niet dat dit nodig was’, ‘kom al genoeg buiten’, ‘ben al oud en het heeft nu geen zin meer’, ‘vind het geldklopperij’, ‘vergeet ze te nemen’.
Uit onderzoek blijkt dat van de Nederlandse thuiswonende ouderen (65 jaar en ouder) slechts 19% vitamine D als aanvulling gebruikt.

Waarom is dit toch een heel belangrijk vitamine en waarom is er voor bepaalde groepen mensen een advies om vitamine D aan te vullen?

 

Vitamine D heeft verschillende functies in het lichaam:

  • Vitamine D zorgt samen met calcium voor sterke botten en daarmee wordt het risico op botbreuken verlaagd.
  • Het vitamine is nodig om botontkalking zoveel mogelijk te beperken, en daarmee het risico van osteoporose (broze botten) op latere leeftijd te verminderen.
  • Het speelt een belangrijke rol bij het in stand houden van een goede spierfunctie en je evenwichtsgevoel. Voldoende vitamine D in het lichaam zorgt voor een beter evenwichtsgevoel, waardoor het risico op vallen kleiner is. Vitamine D zorgt dus niet alleen voor minder botbreuken, maar ook voor minder valpartijen.
  • Andere mogelijke positieve effecten: verbetering van het immuunsysteem (je weerstand), minder kans op depressies, mogelijk effect bij voorkoming van colonkanker.

 

Wat kan een gevolg zijn van een tekort aan vitamine D?

Een tekort aan vitamine D kan bij jonge kinderen rachitis (Engelse ziekte) veroorzaken. De ziekte zorgt voor afwijkingen aan het skelet. Deze aandoening komt in Nederland bijna niet meer voor.
Bij volwassenen en ouderen kan een vitamine D-tekort leiden tot klachten: spierzwakte, botpijnen, moeite bij het opstaan. Hierdoor is er een verhoogd risico op vallen met mogelijk botbreuken als gevolg. Vroeg beginnen met aanvulling van vitamine D kan helpen dit risico te beperken.

En een teveel aan vitamine D, kan dat ook voorkomen?
In de praktijk komt een overdosis bij gezonde mensen zelden voor, alleen bij een hoge inname van vitamine D supplementen.

Hoe zorg je voor voldoende vitamine D? 

Zonlicht is de belangrijkste bron van vitamine D. Het lichaam kan door zonlicht in de huid vitamine D aanmaken. Hoe ouder of gekleurder de huid, hoe moeilijker het is om D aan te maken.
Vitamine D hoort bij de groep vet oplosbare vitamines net zoals vitamine A, E en K. Het vitamine wordt in de darm het beste opgenomen als er ook vet of olie aanwezig is.
Vitamine D zit van nature alleen in dierlijke producten maar in hele kleine hoeveelheden. Een uitzondering hierop is vette vis, zoals haring, zalm en makreel. Vlees en eieren leveren ook vitamine D, maar minder dan vette vis. In Nederland wordt ook vitamine D toegevoegd aan halvarine, margarine en bak- en braadproducten (maar niet aan olie). In roomboter zit van nature vitamine D, maar wel een stuk minder dan wat er wordt toegevoegd aan margarines en halvarines. Uit je voeding haal je over het algemeen 25 – 35% van wat je aan vitamine D nodig hebt.

Algemeen advies voor vitamine D:
Kies vooral voor volle zuivelproducten, eet extra vette vis (makreel op brood, zalm op de barbecue of een haring tussendoor), bak en braad ook in boter in plaats van olie (of neem een mix van boter en olie). En zorg dat je iedere dag 15-30 minuten met handen en hoofd onbedekt buiten bent, in Nederland met name tussen 11 en 15 uur.

Hoeveel vitamine D heb je per dag nodig?

Voor iedereen geldt een dagelijks aanbevolen hoeveelheid vitamine D van 10 microgram. Alleen voor ouderen boven de 70 is de aanbeveling hoger, namelijk 20 microgram. Sommige groepen hebben meer vitamine D nodig dan ze uit zonlicht en voeding kunnen halen. Jonge kinderen bijvoorbeeld, maar ook zwangere vrouwen. Mensen met een getinte of donkere huid maken minder vitamine D aan in de zon. En bij mensen die weinig buitenkomen of die buiten hun handen en gezicht bedekken wordt er geen vitamine D aangemaakt. Voor deze groepen wordt extra vitamine D geadviseerd.
Kom je weinig buiten, ben je zwanger, heb je een donkere huid of ben je ouder dan 50 jaar (vrouw) of ouder dan 70 jaar (man en vrouw)? Dan is een vitamine D supplement aan te raden.

dieetenco vitamine D 2

Is er een advies welk supplement je het beste kan nemen?

Je kunt vitamine D-supplementen kopen in de vorm van druppels, capsules of tabletten bij de apotheek of drogist. Goedkopere huismerken zijn even goed als de duurdere A-merken. Op het etiket staat hoeveel microgram er in 1 tabletje zit. Neem een tabletje in bij de maaltijd dan wordt de vitamine D beter opgenomen. Voor de druppels en capsules maakt dit niet uit omdat de vitamine D al in olie opgelost is.

Let goed op de hoeveelheid die op het potje staat en vooral bij combinaties van bijvoorbeeld multivitaminen gebruik met daarnaast vitamine D. Sommige mensen krijgen aanvullend van hun huisarts een preparaat waar ook vitamine D in zit, let hier ook op.

Voor iedereen geldt dus: let op je voeding, koester de zon en vul vitamine D aan als je in 1 van de groepen valt zoals in de tabel is aangegeven!

 

Heb je vragen of wil je een afspraak maken met een van onze diëtisten? Neem dan contact met ons op. Een afspraak maken kan via ons telefoonnummer 085-4884700, via email of via ons contactformulier. Wij hebben vestigingen in Anna Paulowna, Den Helder, Dirkshorn, Julianadorp, Hippolytushoef, Noord-Scharwoude, Schagen, Schagerbrug, Warmenhuizen en Wieringerwerf.